Δικαιούται η πρώην σύζυγος μερίδιο από την περιουσία μου;

0

«Γεια σας. Πριν τον γάμο είχα 100% ψιλή κυριότητα και το 50% επικαρπίας διαμερίσματος. Μετά το γάμο, εξ’ αιτίας θανάτου της μητρός , απέκτησα την πλήρη κυριότητα. Στην συνέχεια πούλησα το διαμέρισμα και με τα χρήματα αγόρασα αγρομετεμάχιο στο όνομά μου. Μπορεί η (πρώην ) σύζυγος να έχει απαιτήσεις από αυτό; Ευχαριστώ.»

Απαντάει η δικηγόρος Θεσσαλονίκης κυρία Ειρήνη Καψάλη 

Κατά τη διάρκεια του γάμου ο κάθε σύζυγος διατηρεί καταρχήν αυτοτελή περιουσία. Πολύ συχνά ωστόσο συμβαίνει η επαύξηση της περιουσίας του ενός συζύγου να γίνεται σε βάρος του άλλου.

Το άρθρο 1400 ΑΚ ορίζει ότι αν ο γάμος λυθεί ή ακυρωθεί και η περιουσία του ενός συζύγου, αφότου τελέστηκε ο γάμος, έχει αυξηθεί, ο άλλος σύζυγος, εφόσον συνέβαλε με οποιονδήποτε τρόπο στην αύξηση αυτή, δικαιούται να απαιτήσει την απόδοση του μέρους της αύξησης το οποίο προέρχεται από δική του συμβολή.

Προϋπόθεση για τη γένεση της αξίωσης συμμετοχής στα αποκτήματα είναι η αμετάκλητη λύση ή ακύρωση του γάμου, ή έστω η τριετής διάσταση των συζύγων. Πριν συντρέξουν αυτές οι προϋποθέσεις, δεν μπορεί ακόμα να γίνει λόγος για αξίωση συμμετοχής στα αποκτήματα.

Εκ του νόμου καθιερώνεται τεκμήριο συμβολής του ενός συζύγου στην επαύξηση της περιουσίας του άλλου σε ποσοστό ενός τρίτου. Το τεκμήριο αυτό δεν είναι αμάχητο. Κάθε σύζυγος μπορεί να αποδείξει μικρότερη, μεγαλύτερη ή και μηδενική συμβολή.

Ως αύξηση της περιουσίας νοείται κάθε οικονομική ωφέλεια που προκύπτει από τη σύγκριση της συνολικής περιουσιακής κατάστασης του κάθε συζύγου σε δύο χρονικά σημεία, αφενός τη στιγμή της τέλεσης του γάμου (αρχική περιουσία) και αφετέρου τη στιγμή που σταματά η συμβολή του άλλου συζύγου και γεννιέται η αξίωση στα αποκτήματα (τελική περιουσία). Πιο συγκεκριμένα, στην περίπτωση της λύσης του γάμου με διαζύγιο ή της ακύρωσής του με δικαστική απόφαση, κρίσιμος χρόνος για τον υπολογισμό της τελικής περιουσίας θεωρείται ο χρόνος που η σχετική δικαστική απόφαση καθίσταται αμετάκλητη. Στην δε περίπτωση της τριετούς διάστασης, κρίσιμος χρόνος είναι η στιγμή που κατετέθη η αγωγή για συμμετοχή στα αποκτήματα.

Στην περίπτωση που έχουν αυξηθεί οι περιουσίες και των δύο συζύγων γεννώνται δύο αμοιβαίες αξιώσεις για συμμετοχή στα αποκτήματα, οι οποίες δύνανται να υπαχθούν σε συμψηφισμό, αφού υπολογιστεί η συμβολή (δηλαδή η βοήθεια) του κάθε συζύγου στην επαύξηση της τελικής περιουσίας του άλλου συζύγου, ενώ τυχόν ζημία που έχει προκληθεί από τον ένα σύζυγο στον άλλον λαμβάνεται υπόψη μόνο για τον υπολογισμό της τελικής περιουσίας και όχι για τον υπολογισμό της συμβολής.

Ως συμβολή νοείται κάθε βοήθεια προς τον άλλο σύζυγο, που μπορεί να επιφέρει την επαύξηση της περιουσίας του. Μπορεί να έχει τη μορφή της άμεσης χρηματοδότησης του ενός συζύγου προς τον άλλον με χρήματα από εργασία ή προϋπάρχουσα περιουσία ή και αυτή της απλής καθημερινής συμβολής. Γίνεται δεκτό ότι στην επαύξηση της περιουσίας του ενός συζύγου συμβάλλει και ο έτερος σύζυγος που αν και δεν εργάζεται, ωστόσο είναι επιφορτισμένος με την καθημερινή φροντίδα του σπιτιού και των τέκνων και εν γένει της οικογένειας.

Δεν υπολογίζονται στην τελική περιουσία του συζύγου αποκτήματα από χαριστική αιτία (δωρεές, κληρονομία, κληροδοσία) ή από τύχη (π.χ. κέρδη λαχείου) ή από τον πληθωρισμό, αφού σε αυτές τις περιπτώσεις η μεταβολή στην περιουσία δεν έχει επέλθει λόγω της συμβολής του άλλου συζύγου.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, αντιλαμβάνομαι ότι δεν έχει λυθεί ακόμη αμετάκλητα ο γάμος. Ως εκ τούτου, η εν διαστάσει σύζυγος καταρχήν μπορεί να εγείρει αξιώσεις για οποιοδήποτε ακίνητο αποκτήσατε ή θα αποκτήσετε έως τη λύση του γάμου. Όμως, εφόσον αποδείξετε ότι τα χρήματα προήλθαν αποκλειστικά από την πώληση των ακινήτων που κληρονομήσατε, είναι πιθανό το δικαστήριο να κρίνει ότι η επαύξηση της περιουσίας σας δεν ήταν αποτέλεσμα οικονομικής συνεισφοράς της συζύγου σας.

Σε κάθε περίπτωση κρίνω σκόπιμη την κίνηση των διαδικασιών για οριστική λύση του γάμου, ώστε να μπορείτε στο μέλλον να αποκτήσετε ακίνητα περιουσιακά στοιχεία.

Ειρήνη Καψάλη
Δικηγόρος
Βασιλέως Ηρακλείου 25
Θεσσαλονίκη Τ.Κ. 54624
Τηλέφωνο: 2310-225738
Web: http://ekapsali.gr/

Μπορείς κι εσύ να υποβάλλεις το ερώτημά σου, στους ειδικούς του Singleparent.gr εδώ ενώ καλό είναι προηγουμένως να ρίξεις μια ματιά στο νέο μας ευρετήριο εδώ, γιατί υπάρχει πιθανότητα να έχει ήδη απαντηθεί!