Αν ο πρώην σύζυγος πάρει την επιμέλεια του γιου μας, μπορεί να μην δίνει διατροφή για τη κόρη μας;

0

«Είμαι χωρισμένη με δυο παιδιά, ένα αγόρι και ένα κορίτσι. Το αγόρι μου κάνει έντονες σκηνές στο σπίτι ότι θέλει να φύγει και να πάει να μείνει με τον πατέρα του. Αυτό προς το παρόν είναι αδύνατον για πολλούς και διαφόρους λόγους. Το θέμα είναι ότι ο πατέρας του λέει πως αν πάρει εκείνος αργότερα την επιμέλεια του γιου μας, δεν θα δίνει τίποτα ούτε και για την κόρη μας. Είναι νόμιμο αυτό; Δηλαδή έχει εκείνος ένα παιδί, έχω εγώ το άλλο, άρα το μικρό δεν δικαιούται τίποτα; Το κερασάκι στην τούρτα είναι ότι εγώ λέει θα πρέπει να του δίνω διατροφή! Καλέ στέκουν αυτά τα πράγματα;»

Απαντάει η δικηγόρος κυρία Παρασκευή Κουπλίδου

Kατά την διάταξη του άρθρου 1510 του ΑΚ, η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων (γονική μέριμνα) οι οποίοι την ασκούν από κοινού. Η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου, την διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία ή δίκη που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Κατά τις διατάξεις των άρθρων 1512 και 1514 του ιδίου Κώδικα, στις περιπτώσεις που υπάρχει διακοπή της συμβιώσεως των διαδίκων, την άσκηση της γονικής μέριμνας, εφ` όσον αυτοί διαφωνούν, ρυθμίζει το δικαστήριο.

Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 1518 § 1 του ΑΚ, η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή, την επίβλεψη, την μόρφωση και την εκπαίδευση του, καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του. Από τον συνδυασμό των προαναφερομένων διατάξεων συνάγεται ότι, μετά τον ν. 1329/1983, η άσκηση της γονικής μέριμνας έχει ανατεθεί και στους δύο γονείς του ανηλίκου τέκνου από κοινού και ότι ένα μέρος του ιδιορρύθμου αυτού δικαιώματος αλλά και καθήκοντος είναι η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου. Περιλαμβάνει αυτή, όπως γίνεται φανερό από το χρησιμοποιούμενο στην πιο πάνω διάταξη του άρθρου 1518 επίρρημα «ιδίως», κάθε θέμα το οποίο σχετίζεται με την ανάπτυξη της σωματικής και ψυχικής προσωπικότητας του ανηλίκου τέκνου (όπως στέγη, ντύσιμο, τροφή, υγεία, μόρφωση, επαγγελματική εκπαίδευση, ηθική διαπαιδαγώγηση).

Ενόψει του όλου περιεχομένου των πιο πάνω διατάξεων και του επιδιωκόμενου με αυτή σκοπού, που συνίσταται στο να ασκείται η γονική μέριμνα κατά κανόνα και από τους δύο γονείς από κοινού, καθίσταται φανερό ότι, αν η άσκηση της έχει κατανεμηθεί ανάμεσα στους γονείς, λόγω διάστασης τους, κατ` άρθρο 1514 ΑΚ και η επιμέλεια του ανηλίκου, ως ειδικότερη έκφανση της γονικής μέριμνας, έχει ανατεθεί με δικαστική απόφαση στον ένα από τους γονείς, λ.χ. την μητέρα, τότε αυτή έχει αρμοδιότητα να αποφασίζει μόνο για τα τρέχοντα και καθημερινά θέματα, τα σχετιζόμενα με την επιμέλεια του τέκνου και όχι για τα λοιπά (σοβαρά) θέματα, τα ανήκοντα στον σκληρό πυρήνα της γονικής μέριμνας, για τα οποία αμφότεροι οι γονείς, ως φορείς αυτής, εξακολουθούν να αποφασίζουν από κοινού.

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 1511, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1512 – 1514 ΑΚ, προκύπτει ότι βασικό κριτήριο για την ανάθεση της γονικής μέριμνας και ειδικότερα της επιμέλειας των ανήλικων τέκνων στον ένα από τους γονείς τους είναι το συμφέρον του τέκνου, που ως αόριστη νομική έννοια με αξιολογικό περιεχόμενο, εξειδικεύεται από το δικαστήριο της ουσίας. Το συμφέρον του τέκνου λαμβάνεται υπόψη υπό ευρεία έννοια, προς διαπίστωση δε της συνδρομής του εξετάζονται πάντα τα επωφελή και πρόσφορα για τον ανήλικο στοιχεία και περιστάσεις. Ουσιώδους σημασίας είναι και η επισημαινόμενη στο νόμο ύπαρξη ιδιαίτερου δεσμού του τέκνου προς τον ένα από τους γονείς του και η περί αυτού ρητώς εκφραζόμενη προτίμηση του, την οποία συνεκτιμά το δικαστήριο ύστερα και από τη στάθμιση του βαθμού της ωριμότητας του.

Με δεδομένη την ύπαρξη του εν λόγω δεσμού του τέκνου προς το συγκεκριμένο γονέα, αυτός θεωρείται ότι έχει τη δυνατότητα αποτελεσματικότερης διαπαιδαγώγησης προς όφελος του ανηλίκου και επομένως ότι είναι ο πλέον κατάλληλος για την επιμέλεια του.

Όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 1485,1486 παρ. 2,1489 παρ. 2,1493 και 1497 του ΑΚ (όπως αυτές αντικαταστάθηκαν με το άρθρο 15 του ν. 1329/1983) οι γονείς, είτε υπάρχει μεταξύ τους γάμος και συμβιώνουν, είτε έχει διακοπεί η συμβίωση τους, είτε έχει εκδοθεί διαζύγιο, έχουν κοινή υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους, ακόμα και αν τούτο έχει περιουσία, εφόσον όμως τα εισοδήματα από αυτήν, ή το προϊόν της εργασίας του, ή άλλα τυχόν εισοδήματα του δεν αρκούν για τη διατροφή του. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του τέκνου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του έξοδα και επιπλέον τα έξοδα για την ανατροφή, καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευση του. Ως συνθήκες ζωής νοούνται οι συγκεκριμένοι όροι διαβίωσης, που ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, τον τόπο κατοικίας, την ανάγκη εκπαίδευσης και την κατάσταση της υγείας του δικαιούχου, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση τού υπόχρεου.

Η κατά τα άνω υποχρέωση των γονέων προς διατροφή του τέκνου τους, βαρύνει αυτούς, κατά το άρθρο 1489 εδ. 2 ΑΚ, ανάλογα με τις δυνάμεις τους. Ο εναγόμενος, συνεπώς, γονέας, προς καταβολή ολόκληρου του ποσού της διατροφής, μπορεί να επικαλεστεί κατ` ένσταση, κατ` άρθρο 1489 §2 Α.Κ. και 262 ΚΠολΔ, ότι και ο άλλος γονέας έχει την οικονομική δυνατότητα, σε σχέση με τη δική του και σε συνδυασμό με τις λοιπές υποχρεώσεις του, να καλύψει μέρος της ανάλογης διατροφής του ανηλίκου, οπότε, με την απόδειξη της ένστασης αυτής, περιορίζεται η υποχρέωση του εναγόμενου γονέα κατά το ποσό που αντιστοιχεί στην οικονομική δυνατότητα και στη βάση αυτής υποχρέωση συνεισφοράς του άλλου γονέα. Οι δυνάμεις του κάθε συζύγου – γονέα λειτουργούν αφενός ως κριτήριο προσδιοριστικό του ύψους της συνεισφοράς που οφείλει και αφετέρου ως μέσο (τρόπος, μορφή) εκπληρώσεως της οφειλόμενης συνεισφοράς.  Η υποχρέωση και το ύψος της συνεισφοράς του κάθε γονέα – συζύγου καθορίζεται κατά το λόγο των δικών του δυνάμεων προς το άθροισμα των δυνάμεων και των δύο.

Εν προκειμένω και εφόσον το παιδί είναι σε ηλικία που αποφασίζει με ποιον θα μείνει πιθανόν να δοθεί και η επιμέλεια στον άλλο γονέα. Κατά τα ανωτέρω αν καταλήξετε δικαστικά για το θέμα της διατροφής το Δικαστήριο θα συνυπολογίσει όλα τα ανωτέρω ήτοι τη δική σας οικονομική κατάσταση και την οικονομική κατάσταση του πρώην συζύγου σε συνδυασμό με τις ανάγκες των παιδιών για να επιδικάσει διατροφή. Το πιο πιθανό είναι στη περίπτωσή σας, να μην επιδικάσει διατροφή σε κανέναν από τους δυο αλλά αυτό δεν μπορεί να το προβλέψει κανείς με σιγουριά καθώς έγκειται στη κρίση του δικαστηρίου.

Παρασκευή Κουπλίδου
Δικηγόρος
Γρ. Λαμπράκη 52, Γλυφάδα Αττικής
Τηλέφωνο: 210-9639203
E-mail:vkouplidou@yahoo.gr
Web:www.kouplidou-law.gr

Η κυρία Παρασκευή Κουπλίδου, συμμετέχει στο ειδικό πρόγραμμα “Πρώτη Επίσκεψη δωρεάν” που σου παρέχει τη πρώτη συνάντηση μαζί της, εντελώς δωρεάν. Περισσότερες πληροφορίες μπορείς να δείς εδώ ενώ μπορείς να υποβάλλεις το ερώτημά σου, μέσω της ειδικής φόρμας εδώ.