Πώς να βοηθήσεις τον άνθρωπο που πενθεί

0

Είμαι ψυχοθεραπεύτρια εδώ και 10 χρόνια και έχω δουλέψει πολύ με ανθρώπους που πενθούν. Ξέρω πως είναι να πενθείς, ξέρω πώς να το χειριστώ και πώς να στηρίξω τους άλους. Όταν ο σύντροφός μου πέθανε πρίν 5 χρόνια, έμαθα για το πένθος περισσότερααπ’ όσα πίστευα.

Πολλοί άνθρωποι θέλουν να βοηθήσουν ένα φίλο ή συγγενή που πενθεί, αλλά δεν ξέρουν πώς. Πολλές φορές άλλα θέλουμε να πούμε και άλλα λέμε, με αποτέλεσμα να τα κάνουμε χειρότερα. Μερικοί ανθρωποι φοβούνται να μιλήσουν μήπως πούν το λάθος πράγμα τη λάθος στιγμή με αποτέλεσμα να μην κάνουν τίποτα. Με το να μην κάνεις τίποτα είναι σίγουρα μια επιλογή αλλά συνήθως όχι η σωστή. Αν θέλεις πραγματικά να βοηθήσεις κάποιον που πενθεί, δες τι μπορείς να κάνεις ή να μην κάνεις.

Το πένθος ανήκει σε αυτόν που πενθεί
Ο ρόλος σου στη ζωή ενός φίλου που πενθεί, είναι υποστηρικτικός όχι κεντρικός. Οι περισσότερες συμβουλές που δίνουν οι άνθρωποι σε αυτόν που πενθεί, είναι να κάνει τα πράγματα αλλιώς ή να νιώθει διαφορετικά απ’ ότι αισθάνεται. Όμως η θλίψη είναι πολύ προσωπική υπόθεση και ανήκει αποκλειστικά σε αυτόν που τη βιώνει. Μπορεί να πιστεύεις πως θα έπρεπε να αισθάνεται ή να αντιδρά αλλιώς αλλά αυτή είναι η δική σου άποψη για το πώς ΘΑ χειριζόσουν την απώλεια αν ήταν δική σου. Όμως αυτή η απώλεια ανήκει στον φίλο σου και οφείλεις να ακολουθήσεις τον ρυθμό του.

Μείνε δίπλα του με ειλικρίνεια και ρεαλισμό
Είναι δελεαστικό να κάνεις δηλώσεις για το παρελθλον ή το μέλλον όταν το παρόν του φίλου σου, κρύβει τόσο πόνο. Δεν ξέρεις όμως το μέλλον ούτε για εκείνον ούτε για τον εαυτό σου, μπορεί δηλαδή το αύριο να είναι καλύτερο μπορεί και όχι. Το ότι η ζωή του φίλου σου ήταν καλή στο παρελθόν, δεν επουλώνει τις πληγές του ούτε μειώνει τον πόνο του.  Επίσης δελεαστικό είναι να κάνεις γενικευμένες δηλώσεις για την κατάστασή του, σε μία προσπάθεια να απαλύνεις τον πόνο του. Δεν μπορείς να ξέρεις αν ο άνθρωπός του, που έφυγε από τη ζωή, «είναι σε καλύτερο μέρος» ή «έχει ηρεμήσει» ή «ως εδώ ήταν το καντήλι του» όπως είθισται να λέμε. Αυτές οι δηλώσεις ξύνουν τις πληγές του, δεν τον βοηθάνε. Αν θέλεις να τον βοηθήσεις, μείνε στα γεγονότα: Ο θάνατος πονάει. Σ’ αγαπώ και είμαι εδώ για σένα. Αυτό!

Μην προσπαθήσεις να διορθώσεις τα αδιόρθωτα!
Η απώλεια του φίλου σου δεν μπορεί να διορθωθεί και ο πόνος του δεν μπορεί να καλυτερέψει. Μην πείς κάτι που θα προσπαθήσει να τον διορθώσει. Αυτός που πενθεί, χρειάζεται δίπλα του κάποιον που δεν προσπαθεί να διώξει τον πόνο του.

Να είσαι έτοιμος και πρόθυμος να δείς όλο τον πόνο
Είναι δύσκολο και σκληρό, αλλά πρέπει να είσαι έτοιμος να δείς και να ακούσεις τα πάντα, από τις πιο soft μέχρι τις πιο ακραίες δηλώσεις και εκδηλώσεις πόνου.

Δεν έχει να κάνει με σένα
Το να είσαι δίπλα σε κάποιον που πονάει δεν είναι εύκολο, σίγουρα θα αντιμετωπίσεις τις ερωτήσεις του,  το φόβο του, τις ενοχές του και υπάρχει πιθανότητα να πονέσεις κι εσύ. Μπορεί επίσης να νιώσεις ότι δεν εκτιμάει τη βοήθειά σου ή ότι σε αγνοεί. Αυτή τη στιγμή ο φίλος σου, δεν είναι σε θέση να δείξει την εκτίμησή του μέσα στη σχέση σας γι’ αυτό μην το παίρνεις προσωπικά και μην του κάνεις σκηνή γι’ αυτό. Βρες δικούς σου ανθρώπους να στηριχτείς αν νιώθεις ότι το έχεις ανάγκη, είναι σημαντικό να υποστηρίζεσαι για να μπορείς να υποστηρίξεις το φίλο σου σε αυτή τη φάση.

Να περιμένεις χωρίς να ζητάς
Μην πείς για παράδειγμα «Πάρε με αν χρειαστείς κάτι» διότι δεν θα σε πάρει. Όχι επειδή δεν σε χρειάζεται αλλά επειδή δεν έχει την ενέργεια ή το ενδιαφέρον αυτή τη στιγμή, να προσδιορίσει τι χρειάζεται και από ποιόν και ύστερα να σηκώσει το τηλέφωνο και να το ζητήσει. Αντιθέτως μπορείς να πείς «Θα έρθω σπίτι σου τη Πέμπτη στις 4» ή «Θα έρθω μεθαύριο το πρωί στο σπίτι σου, να βγάλω τα παιδιά βόλτα». Και αυτά που θα πείς, να τα τηρήσεις.

Μπορείς να αναλάβεις προσωρινά κάποιες υποχρεώσεις του
Δεν μπορείς να κάνεις κάτι για να απομακρύνεις το πένθος μπορείς όμως να ελαφρύνεις το φορτίο του φίλου σου αναλαμβάνοντας κάποιες υποχρεώσεις της καθημερινότητάς του, όπως να βγάλεις το σκύλο βόλτα, να πας σούπερ μάρκετ να αγοράσεις κάποια πράγματα, α του μαγειρέψεις ένα ωραίο φαγητό και γενικότερα να κάνεις αυτά τα μικρά πράγματα που δεν είναι σε θέση να κάνει αυτή τη στιγμή. Μην προσπαθήσεις να κάνεις κάτι πιο «παρεμβατικό» όπως να βάλεις πλυντήριο ή να καθαρίσεις το σπίτι του, εκτός αν δεχτεί. Μπορεί να μην βάζει πλυντήριο γιατί θέλει να κρατήσει άθικτα κάποια ρούχα από τον άνθρωπό του που έχασε και γενικότερα μπορεί να μην έχει ενέργεια να κάνει δουλειές και κάποιες άλλες να έχει τους λόγους του που δεν τις κάνει. Γι’ αυτό καλό είναι να περιοριστείς στα μικρά και απλά και αν θέλεις να τον βοηθήσεις περισσότερο, καλύτερα να τον ρωτήσεις πρώτα.

Μπορείς να τον βοηθήσεις με πιο δύσκολες υποχρεώσεις
Ανάλογα με τις συνθήκες, μπορεί να υπάρξουν πιο δύσκολες δουλειές που πρέπει να γίνουν, όπως το πακετάρισμα και η μετακόμιση. Μπορείς να προσφερθείς να βοηθήσεις ακολουθώντας τις οδηγίες του φίλου σου για το πώς θέλει να γίνουν τα πράγματα. Η παρουσία σου σε αυτή τη φάση είναι σημαντική, οπότε δεν χρειάζεται να πείς κάτι, απλά να είσαι εκεί!

Γίνε εκπρόσωπος τύπου
Πολλοί άνθρωποι θα θελήσουν να δείξουν στο φίλο σου, ότι τον στηρίζουν και τον συλλυπούνται με αποτέλεσμα να «παραβιάζουν» αθελά τους, τις ιδιωτικές του στιγμές και τον προσωπικό του χρόνο.  Μπορεί λοιπόν να χρειαστεί να τον προστατέψεις με το μπείς μπροστά και-εφόσον σου το επιτρέψει-να δέχεσαι εσύ τα συληπητήρια και τα μηνύματα συμπαράστασης, λέγοντας πως ο φίλος σου αυτό τον καιρό θέλει να μείνει μόνος του.
Να είσαι δηλαδή ο άνθρωπος που θα τον απομακρύνει για λίγο από τον έξω κόσμο, όχι από υπεροψία, αλλά από ανάγκη να μείνει μόνος με τον εαυτό του και να θρηνήσει.

Να ενημερώσεις τους υπόλοιπους φίλους και γνωστούς
Σίγουρα θα υπάρξουν άνθρωποι που θα σε ρωτήσουν για το πώς είναι ο φίλος σου, είτε από ενδιαφέρον είτε από περιέργεια. Σε αυτό μπορείς να απαντήσεις ότι «Έχει τις καλές του έχει και τις κακές του στιγμές και θα τις έχει για λίγο καιρό ακόμη. Μια έντονη απώλεια, σου αλλάζει τη ζωή». Αν κάποιος επιμείνει να μάθει περισσότερες λεπτομέρειες, μπορείς να πείς ότι «Δεν σταματάς ποτέ να νιώθεις θλίψη απλά το κουβαλάς στη ζωή με διάφορους τρόπους». Γενικώς οι απαντήσεις σου καλό είναι να είναι ουδέτερες, διπλωματικές και γενικές.

Να τον αγαπάς
Πάνω απ’ όλα μην ξεχνάς να του δείχνεις την αγάπη σου. Να κάνεις κάτι. Να πείς κάτι. Να είσαι στο πλάι του χωρίς να κρίνεις, να υποδεικνύεις, να «μαλώνεις» να φεύγεις. Να είσαι έτοιμος να μην έχεις απαντήσεις για όλα απλά να είσαι εκεί, παρών. Να είσαι απλά φίλος του και να τον αγαπάς. Η αγάπη είναι το μόνο που κρατάει για πάντα.

Πηγή: Huffingtonpost.com