Διαζύγιο: Δικαίωμα διατροφής του πιο αδύναμου οικονομικά συζύγου

0

Η διακοπή της έγγαμης συμβίωσης (διάσταση) επέρχεται με την παύση και έκλειψη των δύο θεμελιωδών στοιχείων που συναπαρτίζουν την έγγαμη συμβίωση και δεν είναι άλλα από το υλικό ή εξωτερικό στοιχείο (corpus, όπως εκφράζεται με τις εξωτερικές εκδηλώσεις της κοινής ζωής και κατά κύριο λόγο με τη συγκατοίκηση) και το ψυχικό ή εσωτερικό στοιχείο (animus, όπως αλλιώς αποκαλείται η ψυχική διάθεση για κοινή ζωή).

Με τη διακοπή της συμβίωσης η υποχρέωση συνεισφοράς στις οικογενειακές ανάγκες δεν μπορεί, όπως είναι λογικό, να συνεχίσει να υφίσταται και στη θέση της υπεισέρχονται αμιγείς υποχρεώσεις διατροφής. Η υποχρέωση διατροφής των ευρισκομένων σε διάσταση συζύγων ρυθμίζεται από τα άρθρα 1390 και 1391 ΑΚ.

Ενώ πρωταρχική και πλέον ουσιώδη προυπόθεση διατροφής αποτελεί η απορία του δικαιούχου, η αδυναμία του δηλαδή να καλύπτει τις ανάγκες διαβίωσής του με τις δικές του δυνάμεις, όπως ορθώς η θεωρία συστηματικά υπογραμμίζει και ισχυρίζεται με σθένος τις τελευταίες δεκαετίες, η απορία ή ευπορία του δικαιούχου στην περίπτωση της διαστάσεως στερείται σημασίας. Ο σύζυγος, με άλλα λόγια, που κατά τη διάρκεια της συμβίωσης θα όφειλε μικρότερη συνεισφορά δικαιούται διατροφής από τον άλλο, ο οποίος θα όφειλε μεγαλύτερη, έστω και αν οι δικές του δυνάμεις του επιτρέπουν μία άνετη και αξιοπρεπή διαβίωση.

Και ενώ αυτό γινόταν παγίως και ομοφώνως δεκτό από τους θεωρητικούς, αρκετές δικαστικές αποφάσεις δέχονταν κυρίως στο παρελθόν, υιοθετώντας πιο αυστηρά κριτήρια, ότι προαπαιτούμενο της διατροφής συζύγων και κατά τη διακοπή της συμβιώσεως είναι η απορία και εσφαλμένα αντί για απλά οικονομικά ασθενέστερο δικαιούχο διατροφής σύζυγο απαιτούσαν άπορο σύζυγο.

Αξιοθαύμαστες και χαράζουσες ίσως μία νέα γραμμή στη νομολογία αποφάσεις είναι οι πλέον πρόσφατες: 30/2013 ΕφΛαρ και 5233/2010 ΕφΑθ κατά τις οποίες : «Ο σύζυγος που μετείχε με βάση την οικονομική του δυνατότητα στα βάρη του γάμου με ποσό μικρότερο από τον άλλο, δικαιούται, αδιαφόρως ευπορίας ή απορίας του, διατροφή, εφόσον διέκοψε τη συμβίωση από εύλογη αιτία. Ο προσδιορισμός διατροφής θα γίνει βάσει αναγκών του δικαιούχου υπό συνθήκες οικογενειακής ζωής, σε συνδυασμό με τις ανακύψασες από τη χωριστή διαβίωση.»

Εν συνεχεία, ο νόμος ορίζει ρητά την περίπτωση όπου ο δικαιούχος της διατροφής διέκοψε την έγγαμη συμβίωση με εύλογη αιτία, οπότε σύμφωνα με την ΑΚ 1391 §1 δικαιούται διατροφής. Εξ αντιδιαστολής συνάγεται, ωστόσο, κατά την κρατούσα σε θεωρία και νομολογία άποψη πως αποσβέννυται κάθε δικαίωμα διατροφής σε περίπτωση διακοπής από τον δικαιούχο χωρίς εύλογη αιτία. Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι τέλος και η περίπτωση διακοπής της έγγαμης συμβίωσης από τον υπόχρεο χωρίς εύλογη αιτία, οπότε και κατά την κρατούσα και ορθότερη τόσο σε θεωρία όσο και σε νομολογία γνώμη, αναλογικά ή διασταλτικά εφαρμοζόμενης της ΑΚ 1391, οφείλεται στον ασθενέστερο οικονομικά και δικαιούμενο διατροφής σύζυγο και πάλι πλήρης διατροφή.

Λυδία Ζωγοπούλου-Δικηγόρος
Δικηγορικό Γραφείο

Eυγενίας Α. Φωτοπούλου 
Βασιλίσσης Σοφίας 6, T.K. 106 74 Αθήνα
Τηλέφωνα: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
Fax: 210 36 24 703
Email: info@efotopoulou.gr
Web: http://efotopoulou.gr/

Αν έχετε οποιαδήποτε απορία για το θέμα, μπορείτε να την υποβάλλετε,  εδώ!