Διατροφή διαζυγίου: Πώς υπολογίζεται, τί ποσό «πρέπει» να δίνει ο υπόχρεος γονιός και τί προβλέπεται κατά περίπτωση

0

Το θέμα της διατροφής των ανηλίκων παιδιών είναι ένα από τα πιο σημαντικά θέματα τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν σε περίπτωση διαζυγίου. Τα ζευγάρια πολλές φορές δεν τα βρίσκουν, οι παρεξηγήσεις και οι καυγάδες είναι ομηρικοί και πολλές φορές πηγάζουν από την ελλειπή γνώση της νομοθεσίας και των υποχρεώσεων του κάθε γονέα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η διατροφή διεκδικείται από τη μητέρα αφού τα παιδιά (σχεδόν πάντοτε) είναι υπό τη φύλαξη και φροντίδα της. Ο νόμος είναι σαφής στις περισσότερες περιπτώσεις, όπως στο πόσα οφείλει να πληρώνει ο υπόχρεος γονέας. Να διευκρινιστεί ότι υπόχρεος, δεν μπορεί να είναι ο γονέας που έχει την επιμέλεια του παιδιού. Ας δούμε λοιπόν τι ακριβώς προβλέπεται.

Έρευνα-Ρεπορτάζ: Βαλεντίνα Σπύρου


Ύψος διατροφής

Σύμφωνα με το δικηγόρο, κο Χρυσόστομο Κύργιο, το ύψος της διατροφής εξαρτάται από τις ανάγκες του παιδιού και πρέπει να καλύπτει τροφή, στέγαση, ένδυση, νοσηλεία, φάρμακα, ψυχαγωγία, ανάγκες επαγγελματικής εκπαίδευσης (ξένες γλώσσες) αθλητικές δραστηριότητες (όπως συμμετοχή του ανηλίκου σε αθλητικές ακαδημίες ποδοσφαίρου), για επισκέψεις  σε πολιτιστικούς χώρους όπως μουσεία, εκθέσεις αλλά και για τις διακοπές του.

Το παιδί δικαιούται τέτοιο ποσό διατροφής όπως αυτό προκύπτει από τις ανάγκες του που αναφέρθηκαν παραπάνω σε συνδυασμό με τις οικονομικές δυνάμεις των γονιών του, δηλαδή σε συνδυασμό με τα χρήματα που κερδίζει ο πατέρας του ή η μητέρα του ανάλογα από την εργασία τους ή από άλλες πηγές όπως ενοίκια, τόκους καταθέσεων κ.λ.π.

Το ύψος του ποσού της διατροφής  προκύπτει από τον παρακάτω υπολογισμό:

Καταρχήν προστίθενται  τα χρήματα που κερδίζει ο κάθε γονιός από τη δουλειά του- αν κερδίζει φυσικά. Για παράδειγμα ας υποθέσουμε ότι η μητέρα κερδίζει 700 ευρώ μηνιαίως και ο πατέρας κερδίζει 1.800 ευρώ που μας κάνουν σύνολο 700 +1. 800 = 2.500 ευρώ.

Ας υποθέσουμε επίσης  ότι το παιδί έχει μηνιαίες ανάγκες (φροντιστήρια, διατροφή, ψυχαγωγία κ.λ.π) που φτάνουν τα 600 ευρώ.

Τότε το ποσό που πρέπει να συνεισφέρει ο κάθε γονέας για να συμπληρωθεί το ποσό αυτό των 600 ευρώ υπολογίζεται αν διαιρεθούν οι οικονομικές δυνάμεις (τα χρήματα που κερδίζει μηνιαία) του κάθε γονέα με το σύνολο των χρημάτων που κερδίζουν και οι δύο μαζί.

Στο παράδειγμα, για να υπολογιστεί  τί ποσό πρέπει να καταβάλει ο πατέρας για να συμπληρωθεί το ποσό των 600 ευρώ, διαιρούμε το σύνολο των χρημάτων που κερδίζει μηνιαίως, δηλαδή 1800 ευρώ  ΔΙΑ του συνόλου των χρημάτων που κερδίζουν και οι δύο γονείς μαζί: 1800 ευρώ Χ 100 ΔΙΑ 2.500 (1800 ο πατέρας + 700 η μητέρα) = 72.

Ο πατέρας λοιπόν πρέπει να συνεισφέρει 72% τοις εκατό για να συμπληρωθεί το ποσό των 600 ευρώ- Δηλαδή 600 ευρώ Χ 72% = 432 ευρώ-και η μητέρα του υπόλοιπο που είναι 600 ευρώ – 432 ευρώ = 168 ευρώ.

Εννοείται ότι στην περίπτωση που  το παιδί μένει με την μητέρα του, αυτή φυσικά και δεν του δίνει τα 168 ευρώ.  Ο νόμος στην περίπτωση αυτή αποτιμάει σε χρήμα τις υπηρεσίες που προσφέρει η μητέρα στο παιδί (φροντίδα, επιμέλεια) και έτσι λογίζεται ότι συμπληρώνεται το ποσό των 600 ευρώ που απαιτείται.

Στις οικονομικές δυνάμεις καθενός από τους γονείς του ανηλίκου λαμβάνεται υπόψη όχι μόνο ο μισθός  αλλά και κάποια ακίνητη περιουσία που ενδέχεται να υπάρχει. Ακόμα και αν αυτή είναι  απρόσοδη ο νομοθέτης θεωρεί ότι υπάρχει η αξία της ρευστοποίησής της.

Τι συμβαίνει, όταν ο υπόχρεος δεν καταβάλλει τη διατροφή;

Σύμφωνα με την σχετική Νομοθεσία, τόσο το διάταγμα διατροφής τέκνου όσο και το διάταγμα διατροφής του άλλου συζύγου, εφαρμόζονται ως χρηματικές ποινές. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο υπόχρεος που δεν καταβάλλει τα πιο πάνω ποσά υπόκειται ακόμη και σε ποινή φυλάκισης.

Συνεπώς, ο σύζυγος ο οποίος δικαιούται τα εν λόγω ποσά δυνάμει διατάγματος διατροφής, αλλά δεν του τα καταβάλλει ο υπόχρεος σύζυγος έχει την δυνατότητα να υποβάλλει σχετική Ένορκη Δήλωση ενώπιον του Δικαστηρίου ζητώντας την καταβολή των εν λόγων οφειλόμενων ποσών. Μετά, ο υπόχρεος σύζυγος καλείται στο Δικαστήριο, όπου έχει το δικαίωμα να ακουστεί σχετικά με το θέμα της μη καταβολής των ποσών και εφόσον εξακολουθεί να μην πληρώνει τα οφειλόμενα ποσά, τότε το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει την φυλάκιση του

Διατροφή, όταν ο υπόχρεος είναι άνεργος και δεν έχει περιουσία

Σε αυτή την περίπτωση, δεν παύει να οφείλεται διατροφή, το δικαστήριο δηλαδή, ακόμα και εάν ο υπόχρεος δηλώσει άνεργος και χωρίς περιουσία, θα επιδικάσει διατροφή έτσι και αλλιώς, αν και μειωμένη, διότι θεωρείται ότι ο υπόχρεος οφείλει έτσι και αλλιώς να φροντίσει να εξασφαλίσει κάποια πηγή εισοδήματος, προκειμένου να διαθρέψει τα παιδιά του. Όμως, ακόμα και με μια δικαστική απόφαση στα χέρια, ο έτερος γονέας δυστυχώς δεν θα μπορεί να ικανοποιήσει την απαίτηση για χάρη των τέκνων, όσο δεν υπάρχουν εισοδήματα ή περιουσία για να κατασχέσει. Εάν όμως ο γονέας που είναι υπόχρεος σε διατροφή, αποκτήσει στη συνέχεια εισοδήματα ή περιουσιακά στοιχεία (συνήθως από κληρονομιά), τότε με βάση τις αποφάσεις για τις οφειλόμενες διατροφές για τα προηγούμενα χρόνια, θα προχωρήσει η αναγκαστική εκτέλεση. Για το λόγο αυτόν έχει νόημα να ασκείται κάθε διετία η σχετική αγωγή περί διατροφής, ώστε ακόμα και όταν δεν είναι δυνατή η είσπραξη, να εξασφαλίζεται τουλάχιστον η απαίτηση. Σημειώνεται ότι ακόμα και όταν δεν υπάρχουν εισοδήματα ή περιουσιακά στοιχεία, ο υπόχρεος εξακολουθεί να έχει ποινική ευθύνη, που σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται ως μέσο πίεσης όταν δεν υπάρχει άλλος τρόπος εξαναγκασμού, ιδίως όταν ο υπόχρεος δηλώνει μεν άνεργος, αλλά υπάρχουν κρυφά εισοδήματα. Σε αυτή την περίπτωση είναι σκόπιμο σε περίπτωση οικονομικής αδυναμίας εκείνος ο γονέας που ασκεί την επιμέλεια των τέκνων να δηλώνει μηνυτής και όχι πολιτικώς ενάγων, διότι σε αυτή την περίπτωση μπορεί να παρασταθεί χωρίς δικηγόρο και να αποφύγει τα αυξημένα δικαστικά έξοδα.

Διατροφή σε περίπτωση νέου γάμου

Η διατροφή που καταβάλει ο σύζυγος  για τη μητέρα (και όχι για τα τέκνα) είναι αυτή που παύει με το νέο γάμο της μητέρας. Σε κάθε περίπτωση αυτό που μπορεί να κάνει ο πατέρας είναι να ζητήσει δικαστικά να καταβάλει μειωμένη διατροφή, διότι αφενός η δική του οικονομική κατάσταση έχει δυσχερανθεί λόγω της κρίσης και αφετέρου η οικονομική κατάσταση της μητέρας βελτιώθηκε λόγω του γάμου της (εάν αυτό μπορεί φυσικά να θεμελιωθεί με στοιχεία).  Για να μειωθεί η διατροφή στην περίπτωση αυτή, χρειάζεται οπωσδήποτε δικαστική απόφαση.

Διατροφή σε περίπτωση, που το παιδί είναι εκτός γάμου:

Για να έχει υποχρέωση ο βιολογικός πατέρας του παιδιού να καταβάλλει διατροφή σε τέκνο που γεννήθηκε εκτός γάμου, θα πρέπει να προηγηθεί αναγνώρισή του παιδιού είτε εκούσια δηλαδή οικειοθελώς από τον ίδιο τον πατέρα είτε δικαστικά με διαδικασία που καταχωρεί συνήθως η μητέρα.

Συμβουλές

Στις περιπτώσεις, που ένα ζευγάρι αποφασίσει να λάβει διαζύγιο, θα πρέπει και οι δύο σύζυγοι να αντιμετωπίσουν τα θέματα διατροφής, που θα προκύψουν στις μεταξύ τους σχέσεις αλλά και στις σχέσεις τους με τα παιδιά τους με ψυχραιμία και σοβαρότητα και ως εκ τούτου να είναι πρόθυμοι να συζητήσουν μεταξύ τους, ώστε να προσπαθήσουν να διευθετήσουν από κοινού τα θέματα της διατροφής.

Επίσης, θα πρέπει να γίνει κατανοητό, ότι η καταφυγή στο Δικαστήριο για την έκδοση διαταγμάτων, θα πρέπει να γίνεται με γνώμονα μόνο την εξυπηρέτηση της ευημερίας τόσο των παιδιών, όσο και των συζύγων και σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να γίνεται για εκδικητικούς λόγους ή για λόγους άσκησης πίεσης από τον ένα σύζυγο προς τον άλλο.

Επίσης, είναι πολύ σημαντικό οι σύζυγοι συμμορφώνονται με τυχόν διάταγμα διατροφής, που εκδίδεται εναντίον του τόσο επειδή η μη συμμόρφωση τους μπορεί να επιφέρει πολύ σοβαρές κυρώσεις εναντίον τους όπως την φυλάκιση τους, αλλά και επειδή το διάταγμα διατροφής έχει ως στόχο την εξυπηρέτηση των βασικών αναγκών των παιδιών τους και του πρώην συζύγου τους. Επίσης είναι σημαντικό να γνωρίζουν ότι σε περίπτωση που δεν μπορούν να καταβάλλουν το ποσό της διατροφής λόγω της μείωσης των εισοδημάτων τους, δεν θα πρέπει να σταματούν την καταβολή του εν λόγω ποσού αλλά θα πρέπει άμεσα να απευθύνονται στο Δικαστήριο με αίτηση του ώστε να τροποποιηθεί το διάταγμα και να μειωθεί το ποσό που είναι υποχρεωμένοι να καταβάλλουν.