Διατροφή διαζυγίου: Καυτές ερωτήσεις, παίρνουν απαντήσεις

5

Με αφορμή τα εκατοντάδες email που λαμβάνουμε καθημερινά σε ό,τι αφορά τη διατροφή του διαζυγίου, συγκεντρώσαμε όλες τις καυτές ερωτήσεις και τις απαντήσεις τους, σε έναν χρηστικό και πλήρη οδηγό. Δείτε ό,τι αφορά τη διατροφή και τα ζητήματα που προκύπτουν από αυτή, στο άρθρο που ακολουθεί!

Ερώτηση: Έχω προσωρινή απόφαση δικαστηρίου για διατροφή 1450 ευρώ. Χάνω τα προηγούμενα χρήματα;

Απαντάει η δικηγόρος παρ’ εφέταις, κυρία Όλγα Σαββίδου

Όπως θα σας ενημερώσει ο δικηγόρος σας, έχετε δικαίωμα επιβολής κατάσχεσης στην περιουσία του πατέρα στο ύψος των διατροφών που σας οφείλει καθώς και στον μισθό του και στις τραπεζικές του καταθέσεις. Δυστυχώς, και η διαδικασία αυτή έχει έξοδα.

Ερώτηση: Έχω στα χέρια μου πρόσφατη απόφαση διατροφής για δύο παιδιά 11 και 13 ετών ως την ενηλικίωσή τους, παρ’ όλο που ο πατέρας δήλωσε άνεργος και δεν έχει τίποτα στο όνομά του. Μπορώ να κάνω κατάσχεση στη περιουσία των γονιών του; 

Απαντάει η δικηγόρος παρ’ εφέταις, κυρία Όλγα Σαββίδου

Αγαπητή Φίλη,

Φοβάμαι ότι η απάντησή μου επί της ουσίας θα σε δυσαρεστήσει. Δεν μπορείς να κάνεις κατάσχεση στην περιουσία των γονέων του πατέρα των παιδιών σου. Η αξίωση διατροφής είναι μόνο προσωπική και από τον πατέρα προς τα παιδιά και από τα παιδιά προς τον πατέρα.

Εάν ο πατέρας αποκτήσει κάποιο περιουσιακό στοιχείο μελλοντικά, εφόσον θα έχεις δικαστικές αποφάσεις για διατροφή των τέκνων σας, θα μπορέσεις να διεκδικήσεις τα χρήματα αυτά από τα τότε περιουσιακά στοιχεία του. Εάν δεν αποκτήσει ποτέ περιουσιακό στοιχείο (κινητό ή ακίνητο) ή δεν αποκτήσει εργασία με την οποία αποδεδειγμένα να αμείβεται (ώστε να κατάσχεις τον μισθό του στα χέρια του εργοδότη του),  δεν μπορείς να κάνεις τίποτα εναντίον του.

Θεωρώ ότι το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να ακολουθήσεις όλες τις νόμιμες διαδικασίες δικαστικά και στον τομέα του αστικού και στον τομέα του ποινικού. Δηλαδή να δικάσεις τις αγωγές διατροφής που ανά διετία οφείλεις να καταθέσεις για την διατροφή των τέκνων σας, ακόμα και εάν δεν εισπράττεις από τον αντίδικο σου. Επίσης, οι μηνύσεις άμεσο αποτέλεσμα δεν έχουν όμως, ταλαιπωρείται ο αντίδικος σου. Δεδομένου του ότι θα κερδίζεις όλες τις μηνύσεις θα αναγκάζεται ο πατέρας να πληρώνει και τα έξοδα της εκάστοτε δίκης και τα χρηματικά πρόστιμα, κάτι που θα τον εξοντώσει δικαστικά (καθώς έστω και αν πάει όλες τις υποθέσεις στο εφετείο, μαζεύονται αρκετά μεγάλα ποσά). Σε διαφορετική περίπτωση αντιμετωπίζει τον κίνδυνο της φυλακίσεως. Οπότε θα κουραστεί να πληρώνει (εάν δεν κουραστείς εσύ πρώτα να τον κυνηγάς) και θα καταλήξει να σου καταβάλει διατροφή.

Οι μηνύσεις μπορούν να εκδικάζονται με εσένα ως μηνύτρια (και όχι ως πολιτικός ενάγουσα, που έχει αναγκαστική παράσταση δικηγόρου).

Ερώτηση: Έχω ακούσει ότι μετά το διαζύγιο και εφόσον η πρώην σύζυγος ξαναπαντρευτεί, ο πατέρας του ανήλικου σταματά να έχει υποχρέωση καταβολής διατροφής για το παιδί. Ισχύει κάτι τέτοιο; Αν ναι, ισχύει το ίδιο και για περιπτώσεις που η μητέρα συζεί με τον σύντροφο της και είναι και οι δύο εργαζόμενοι;

Απαντάει η δικηγόρος παρ’ εφέταις, κυρία Όλγα Σαββίδου

Αγαπητή φίλη,

Δεν ισχύει αυτό που αναφέρετε σε καμία περίπτωση!

Η διατροφή που καταβάλει ο σύζυγος  για την μητέρα (και όχι για τα τέκνα) είναι αυτή που παύει με το νέο γάμο της μητέρας.

Σε κάθε περίπτωση αυτό που μπορεί να κάνει ο πατέρας είναι να ζητήσει δικαστικά να καταβάλει μειωμένη διατροφή διότι αφενός η δική του οικονομική κατάσταση έχει δυσχερανθεί λόγω της κρίσης και αφετέρου η οικονομική κατάσταση της μητέρας βελτιώθηκε λόγω του γάμου της (εάν αυτό μπορεί φυσικά να θεμελιωθεί με στοιχεία).  Για να μειωθεί η διατροφή στην περίπτωση αυτή, χρειάζεται οπωσδήποτε δικαστική απόφαση.

Ερώτηση:  Από την στιγμή που έχεις υποβάλει μήνυση για μή καταβολή της διατροφής μετά από πόσο καιρό ορίζεται η 1η τακτική δικάσιμος;

Απαντάει η δικηγόρος παρ’ εφέταις, κυρία Όλγα Σαββίδου

Αγαπητή Φίλη,

Θα σας έλεγα να έχετε καλή υπομονή! Η μήνυση θα φθάσει στο αρμόδιο γραφείο της Εισαγγελίας εντός 8 μήνου, οπότε θα υπολογίζετε τη δικάσιμο εντός του έτους. Θα σας πρότεινα να μην έχετε αναστολές αναφορικά με την σύλληψή του, καθώς η διαδικασία των μηνύσεων είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα.

Ερώτηση: Έχω πάρει συναινετικό διαζύγιο εδώ και 2 χρόνια και είχαμε συμφωνήσει αρχικά την διατροφή με ένα ιδιωτικό συμφωνητικό για να τον διευκολύνω για τα πρώτα χρόνια, στα 300€ και για τα 2 παιδιά (8 ετών και 4,5 ετών). Πλέον το ποσό αυτό δεν αρκεί ούτε καν για τα απαραίτητα. Μπορώ να διεκδικήσω μεγαλύτερο ποσό;

Απαντάει η δικηγόρος κυρία Σοφία Βλάχου-Ζουνέλη, από τη Δικηγορική εταιρία «P&A Legal»

Κατά το άρθρο 1486 εδ. β του Α.Κ. το ανήλικο τέκνο, κι αν ακόμα έχει περιουσία, έχει δικαίωμα διατροφής από τους γονείς του, εφόσον τα εισοδήματα της περιουσίας του ή το προϊόν της εργασίας του δεν αρκούν για την διατροφή του .

Κατά το άρθρο 1493 ΑΚ Το μέτρο διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του τέκνου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του .

Με απλά λόγια, ο νομοθέτης έχει προβλέψει αφενός την υποχρέωση και των δύο γονέων και κυρίως εκείνου που είναι πιο ισχυρός οικονομικά   διατροφής των παιδιών και αφετέρου αναγνωρίζει  ότι οι ανάγκες των παιδιών με το πέρασμα των ετών αλλάζουν και αυξάνονται. Άλλες οι ανάγκες ενός βρέφους και άλλες ενός παιδιού που πάει στο γυμνάσιο.

Συνεπώς ο καθορισμός της διατροφής από το δικαστήριο γίνεται λαμβανομένων υπόψη των αναγκαίων για την αξιοπρεπή διαβίωση και εκπαίδευση των παιδιών και των οικονομικών δυνατοτήτων του υπόχρεου και καθορίζεται για μια διετία. Μετά τη διετία, ή αν οι συνθήκες τις οποίες έλαβε το δικαστήριο υπόψη του και καθόρισε την διατροφή άλλαξαν, τότε καθένας των διαδίκων, δηλ. τόσο ο δικαιούχος όσο και ο υπόχρεος σε διατροφή μπορούν να ζητήσουν στην πρώτη περίπτωση νέο καθορισμό της διατροφής για τα επόμενα δύο χρόνια στη δε δεύτερη την μεταρρύθμιση της απόφασης και τον εκ νέου καθορισμό της διατροφής.

Εν προκειμένω, μπορείτε να διεκδικήσετε μεγαλύτερο ποσό διατροφής από αυτό το οποίο έχετε συμφωνήσει λαμβανομένων υπόψιν των νέων αναγκών των παιδιών σας, είτε εξωδικαστικά (δηλαδή να το συμφωνήσετε και να το αποτυπώσετε σε ένα ιδιωτικό συμφωνητικό) είτε δικαστικά, εγείροντας  αγωγή διατροφής. Ταυτόχρονα όμως μπορείτε να ασκήσετε ασφαλιστικά μέτρα προσωρινής επιδίκασης διατροφής ώστε να αναπροσαρμοστεί  το ποσό της ήδη αποδιδόμενης διατροφής μέχρι το δικαστήριο να εκδώσει οριστική απόφαση επί της αγωγή σας.

Ερώτηση: Ο πρώην σύζυγος οφείλει διατροφές. Του έγινε κατάσχεση ακινήτου και μετά από 10 μέρες, έκανε το κατασχεμένο ακίνητο δωρεά στην αδερφή του και φαίνεται καθαρό. Τί γίνεται από εδώ και πέρα;

Απαντάει η δικηγόρος κυρία Σοφία Βλάχου-Ζουνέλη, από τη Δικηγορική εταιρία «P&A Legal»

Η κατάσχεση ακολουθεί το ακίνητο όποτε το δικαίωμα σας εξακολουθεί να υφίσταται χωρίς πρόβλημα.

Το γεγονός ότι στο συμβόλαιο δωρεάς δεν αναφέρεται η κατάσχεση είναι νομικά αδιάφορο  για την απαίτησή σας.

Εσείς μπορείτε να στραφείτε είτε εναντίον της αδελφής του πρώην συζύγου σας όμως σε αυτή την περίπτωση εκείνη μπορεί να αντιτάξει ότι δεν ήξερε τα περί κατάσχεσης και είναι καλόπιστη τρίτη είτε να στραφείτε κατά του πρώην συζύγου με αγωγή καταδολίευσης δανειστών και να ζητήσετε την ακύρωση του συμβολαίου και την επαναφορά των πραγμάτων στην πρότερη κατάσταση.

Ερώτηση: Είμαι ανύπαντρη μητέρα ενός αγοριού 5,5 ετών εκτός γάμου. Το παιδί αναγνωρίστηκε από τον πατέρα με συμβολαιογραφική πράξη εντός μήνα από την γέννηση του. Μετά από οχτώ μήνες όμως, ο πατέρας, έφυγε από το σπίτι, διατηρώντας μια ελάχιστη επαφή με το παιδί, μέχρι και τα 4 χρόνια του, οπότε και έφυγε στο εξωτερικό. Μέχρι να φύγει σπάνια και λίγα με βάση τις ανάγκες του μεν, αλλά έδινε κάποια χρήματα για το παιδί. Από τότε που έφυγε σταμάτησε να επικοινωνεί με το παιδί και να στέλνει χρήματα, φυσικά . Ως αναγνωρισμένο τέκνο, ο γιος μου δεν δικαιούται τα πλήρη δικαιώματα όπως και τα παιδιά εντός γάμου, άρα και διατροφή; 

Απαντάει η δικηγόρος κυρία Σοφία Αντωνοπούλου, από το δικηγορικό γραφείο «Attica Lawyers»

Αγαπητή φίλη,

Βεβαίως και το παιδί σου έχει δικαιώματα και σαφέστατα μπορείς να τα διεκδικήσεις. Ωστόσο, επειδή η χώρα στην οποία μετοίκησε ο πατέρας του παιδιού είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, τα πράγματα θα είναι λίγο πιο χρονοβόρα απ’ ότι πιστεύεις βασιζόμενη στην Κοινοτική Νομοθεσία. Ειδικότερα, η Ελλάδα συμμετείχε στη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Κανονισμού ΕΚ 4/2009 (για την υποχρέωση διατροφής) και στη Σύμβαση της Χάγης της 23.11.2007, η οποία ρυθμίζει τα σχετικά με την υποχρέωση της διατροφής.

Με βάση τη Σύμβαση της Χάγης, οι υποχρεώσεις διατροφής διέπονται από το δίκαιο του κράτους της συνήθους διαμονής του δικαιούχου διατροφής (διαζευκτικά και από άλλα δίκαια). Κατά τον ΕΚ 4/2009, διεθνή δικαιοδοσία για την έκδοση απόφασης διατροφής έχουν τα δικαστήρια του τόπου συνήθους διαμονής του δικαιούχου διατροφής.

Αν επρόκειτο για οποιαδήποτε άλλη χώρα συμβαλλόμενη στο Πρωτόκολλο της Χάγης και στον ΕΚ 4/2009, τα πράγματα θα ήταν πολύ απλά: θα ασκούσαμε αγωγή στην Ελλάδα (που θα έπρεπε όμως με βάση ορισμένες διατυπώσεις του ΕΚ 1393/2007 να κοινοποιηθεί και στον πατέρα στην Αγγλία) με εναγόμενο τον πατέρα, τα ελληνικά δικαστήρια θα είχαν διεθνή δικαιοδοσία, και θα εξέδιδαν απόφαση, η οποία όταν θα αποκτούσε εκτελεστότητα, θα εφαρμοζόταν και θα εκτελούνταν σε οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος χωρίς να είναι δυνατή η προσβολή της αναγνώρισης και χωρίς να απαιτείται κήρυξη εκτελεστότητας.

Ωστόσο, η Σύμβαση της Χάγης και ο ΕΚ 4/2009 δεν εφαρμόζεται για το Ηνωμένο Βασίλειο. Σε αυτή την περίπτωση, η διαδικασία που θα ακολουθηθεί θα είναι: α) άσκηση αγωγής κατά του πατέρα για διατροφή στα ελληνικά δικαστήρια του τόπου κατοικίας του παιδιού, β) έκδοση τελεσίδικης εκτελεστής απόφασης, γ) διαδικασία κήρυξης αυτής εκτελεστής στο Ηνωμένο Βασίλειο, με βάση το δίκαιο του Ηνωμένου Βασιλείου για την κήρυξη εκτελεστότητας. Συμπερασματικά, βεβαίως και μπορείς να κινήσεις τις διαδικασίες που σκέφτεσαι, απαιτείται όμως μία λίγο πιο σύνθετη διαδικασία από ότι ενδεχομένως πίστευες.

Ερώτηση: Εγώ και η πρώην σύζυγός μου, έχουμε πάρει συναινετικό διαζύγιο και έχουμε ένα σπίτι αγορασμένο 50-50 ποσοστό ιδιοκτησίας με στεγαστικό δάνειο. Το σπίτι το γράψαμε στο ανήλικο παιδί μας και εμείς έχουμε την επικαρπεία. Στο σπίτι αυτό μένω εγώ και πληρώνω ο ίδιος το ποσό του δανείου αξίας 470 ευρώ και μια διατροφή 250 ευρώ. Έχω ζητήσει από τη τράπεζα να μου κάνει ρύθμιση του ποσού του δανείου για 3 χρόνια ώστε να κατέβει λίγο η δόση. Μπορώ να ζητήσω να μειωθεί και η διατροφή έστω λίγο γιατί δεν μπορώ να τα βγάλω πέρα; Έχω παντρευτεί ξανά όπως και η πρώην μου το ίδιο και η ίδια είναι σε πολύ καλή οικονομική κατάσταση σε σχέση με εμένα, δεν έχουμε και πολύ καλή σχέση βέβαια. Εγώ έχω αποκτήσει και ένα παιδί από τον δεύτερο γάμο και τα οικονομικά μου είναι λίγο μειωμένα. Μπορώ να πετύχω κάτι; 

Απαντάει η δικηγόρος κυρία Παρασκευή Κουπλίδου

Από τις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1489 και 1493 του ΑΚ, προκύπτει ότι οι γονείς, είτε υπάρχει μεταξύ τους γάμος και συμβιώνουν, είτε έχει διακοπεί η συμβίωση, είτε έχει εκδοθεί διαζύγιο, έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους, ακόμη και εάν τούτο έχει περιουσία, της ποίας όμως τα εισοδήματα ή το προϊόν της εργασίας του ή άλλα τυχόν εισοδήματά του δεν αρκούν για τη διατροφή του. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του, η δε διατροφή περιλαμβάνει όλα τα προς το ζην αναγκαία για τη συντήρηση του δικαιούχου και επί πλέον τα έξοδα για την ανατροφή καθώς και την επαγγελματική και την εν γένει εκπαίδευση του. Με τον όρο δικαιούχο εν προκειμένω εννοούμε το ανήλικο τέκνο σας.

Εν προκειμένω εσείς, μπορείτε να ζητήσετε μείωση της διατροφής μόνο εφόσον τα  εισοδήματά σας έχουν περιορισθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να καθιστούν δυσβάσταχτη έως αδύνατη την πληρωμή του συγκεκριμένου ποσού (μείωση μισθού ή αποδοχών, ενδεχομένως επιπλέον οικονομική επιβάρυνση από την υποχρέωση που έχει δημιουργηθεί προς το δεύτερο τέκνο). Αυτό μπορεί να γίνει με αίτηση προς το δικαστήριο το οποίο θα αποφασίσει για τον καθορισμό του ποσού της διατροφής με αναγωγή στις οικονομικές δυνάμεις των δύο γονέων από τις οποίες θα προκύψει η αναλογική επιβάρυνση του καθενός. Οι δυνάμεις του κάθε συζύγου – γονέα λειτουργούν αφενός ως κριτήριο προσδιοριστικό του ύψους της συνεισφοράς που οφείλει και αφετέρου ως μέσο (τρόπος, μορφή) εκπληρώσεως της οφειλόμενης συνεισφοράς. Η υποχρέωση και το ύψος της συνεισφοράς του κάθε γονέα – συζύγου καθορίζεται κατά το λόγο των δικών του δυνάμεων προς το άθροισμα των δυνάμεων και των δύο.

Ερώτηση: Είμαι ανύπαντρη μητέρα, και άνεργη. Συζούσα με το σύντροφο και πατέρα του παιδιού μου για 12 χρονια, το παιδί μου είναι αναγνωρισμένο. Θέλω να ρωτήσω εάν αξιώνω κάποια διατροφή για εμένα ή και εάν μπορώ να ζητήσω για κάποιο χρονικό διάστημα, 6 μηνών, κάποια χρηματική στήριξη μέχρι να σταθώ στα πόδια μου, εκτός από την διατροφή του παιδιού, που σαφώς δεν είναι αρκετή για να επιβιώσουμε!

Απαντάει ο Δικηγόρος και διαπιστευμένος διαμεσολαβητής, Κωνσταντίνος Τζίκας 

Yπόχρεοι διατροφής των τέκνων είναι και οι δύο γονείς και μάλιστα ο καθένας με τις οικονομικές του δυνατότητες. Έχει παγίως νομολογηθεί οτι “τα εκτός γάμου γεννηθέντα τέκνα, εφόσον έχουν αναγνωρισθεί εκουσίως ή δικαστικώς με αμετάκλητη δικαστική απόφαση, εξομοιώνονται νομικώς απέναντι στους γονείς και στους συγγενείς των τελευταίων με τα τέκνα που γεννήθηκαν σε γάμο” (Εφ. Αθ. 2622/1995, Ελλ. Δνη., Τόμος 37, σελ. 1.118, Εφ. Θεσ. 2518/1995, Ελλ. Δνη., Τόμος 38, σελ. 1.163).

Aναφορικά με το ζήτημα διατροφής μιας ανύπαντρης μητέρας:

Σύμφωνα με το άρθρο 1503 του Αστικού Κώδικα αναφέρονται μεταξύ άλλων και τα εξής: «Σε  περίπτωση  όπου ένα τέκνο γεννήθηκε χωρίς γάμο της μητέρας του, το δικαστήριο μπορεί, ύστερα από αίτησή της, να  καταδικάσει  τον πατέρα  που  αναγνωρίστηκε δικαστικώς ή ακόμη και εκούσια (1484 Α.Κ.), ακόμη και αν το τέκνο γεννήθηκε νεκρό: 1ον. στην καταβολή των δαπανών του τοκετού, 2ον.  σε  διατροφή  της μητέρας,  εφόσον  αυτή  αδυνατεί  να  διαθρέψει τον εαυτό της, επί δύο μήνες πριν από τον  τοκετό  και  τέσσερις  ύστερα  από  αυτόν,  ή,  αν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις, το πολύ επί ένα έτος.

Πάρα ταύτα επικρατεί και η άποψη στον νομικό κόσμο, σε θεωρητικό ακόμη επίπεδο, ότι μια ανύπαντρη μητέρα η οποία αποδεικνύεται ότι είναι άπορη, μπορεί να καταθέσει τακτική αγωγή στο Μονομελές Πρωτοδικείο με την οποία να αιτείται περαιτέρω διατροφή, πλέον αυτών που ορίζει το ανωτέρω σχετικό άρθρο.

Τέλος, έχει πολύ ενδιαφέρον να δείτε επίσης τρία ανάλογα άρθρα που εξηγούν αναλυτικά εξειδικευμένες περιπτώσεις που αφορούν τη διατροφή όπως τα παρακάτω:

ενώ μπορείτε να υποβάλετε τα ερωτήματά σας, στους ειδικούς του Singleparent.gr, εδώ.