Ο θυμός στη διαδικασία του διαζυγίου

0

Ο θυμός είναι ένα συναίσθημα ζωτικής σημασίας για τον ανθρώπινο ψυχισμό. Κινητοποιεί την ψυχή να αντιδράσει, να οριοθετήσει, είναι μια «ζωντανή» εκδήλωση μπροστά σε μία ερμηνευμένη απειλή, προσβολή, αδικία. Αποτελεί ένα βασικό συναισθηματικό στάδιο στη διαδικασία του πένθους και της απώλειας, είναι θα λέγαμε ένα από τα πιο χρήσιμα εργαλεία της ψυχής μας· αυτό μπορεί να εξηγεί ότι θυμός σήμαινε ψυχή στα αρχαία ελληνικά, εξ’ ού και το θυμικό, δηλαδή η διάθεση, τα συναισθήματα. Ο θυμός λειτουργεί και εσωτερικά και εξωτερικά: είναι βλαβερός και όταν μένει μέσα μας αλλά μπορεί να γίνει πολύ άγριος και όταν εξωτερικεύεται. Ίσως εκεί έγκειται και η αμηχανία των ανθρώπων να το χειριστούν και συνήθως το θεωρούν ένα δύσκολο και δυσάρεστο συναίσθημα.

Σε μια διαδικασία αποχωρισμού και απώλειας της συντροφικής σχέσης είναι αναμενόμενο για ένα διάστημα να νιώθει κανείς θυμό: για το πώς έγιναν τα πράγματα, για την μη επιθυμία του χωρισμού, για τα παράπονα και την απογοήτευση που έχει και πιθανά για χίλια δυο άλλα θέματα που ένα διαζύγιο φέρνει στην επιφάνεια. Όταν όμως αυτός ο θυμός εμμένει, τα πράγματα δυσκολεύουν πολύ. Στο ζευγάρι αρκεί μόνο ο ένας να θέλει να χωρίσει και η σχέση διαλύεται. Αυτό μπορεί να φέρει τον έτερο του ζευγαριού σε μεγάλη αναστάτωση και έντονο θυμό που ουσιαστικά να μην θέλει ή να μην αποδέχεται τον χωρισμό. Ας μην ξεχνά κανείς πως η απώλεια μιας συντροφικής σχέσης, μιας σχέσης έρωτα και αγάπης που τελειώνει, μπορεί να ανακινεί βαθύτατα ψυχικά ζητήματα στους ανθρώπους. Η δυσκολία να αφήσει κανείς πίσω κάτι δικό του ή που νομίζει ότι είναι δικό του, να χάσει κάποιον που αγαπά ακόμα και όταν δεν αγαπιέται, μπορεί να ξεθάβει παλιότερες απώλειες που με κάποιον τρόπο είχαν πρόχειρα τακτοποιηθεί αλλά δεν είχαν αντιμετωπισθεί. Τέτοια ζητήματα στη διαδικασία του χωρισμού συνήθως ενεργοποιούνται με αποτέλεσμα να δυσχεραίνουν την κατάσταση και να επιφορτίζουν τον παρόντα αποχωρισμό. Έτσι, ο θυμός για την απώλεια μπορεί να μπλοκάρει την διαδικασία του χωρισμού και να εγκλωβίσει τον ψυχισμό στα πλοκάμια της οργής.

Ο θυμός λοιπόν έχει πολυποίκιλες εκφάνσεις και κρύβει άλλες φορές άρνηση για το χωρισμό, άλλες επιθυμία και έρωτα, κάποιες φορές προκαλεί φθόνο και εκδίκηση. Κανείς δεν μπορεί με βεβαιότητα να ερμηνεύσει σε μια τέτοια συνθήκη τον θυμό του άλλου. Άλλωστε πολλές φορές ούτε εμείς οι ίδιοι δεν καταλαβαίνουμε τι μας ενοχλεί ή τι μας θυμώνει. Μπορεί να αρχίζει ήπια και να φτάνει μόνο μέχρι την ταλαιπωρία του άλλου, όμως υπάρχουν και περιπτώσεις που τα πράγματα ξεφεύγουν από τον έλεγχο και γυρνούν σε βίαιες ή ακόμα και καταστροφικές εκδηλώσεις.

Σε τέτοιες περιπτώσεις αντί να προσπαθεί να καταλάβει και να ερμηνεύσει κανείς, καλό θα ήταν για αρχή να προστατευθεί από αυτόν θυμό με κάθε τρόπο. Η απόσταση, λεκτική, ψυχική και σωματική φαίνεται να είναι η πιο ασφαλής αντιμετώπιση του θυμού.

Η σταθερή και ξεκάθαρη συμπεριφορά και η αποφυγή των άσκοπων συναντήσεων και προστριβών μπορεί να βοηθήσει και τους δυο ανθρώπους να κρατήσουν τα πράγματα σε ένα αξιοπρεπές επίπεδο. Η λογική χρειάζεται να ειπωθεί σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν ο «θυμωμένος» του ζευγαριού δεν καταλαβαίνει ή δεν ακούει. Αυτό είναι αναγκαίο γιατί ακόμη και στη έξαψη και το φουρτουνιασμένο νου, η λογική και η σύνεση «κάτι λέει», απομακρύνει την τρέλα και τις συνέπειες της. Αν ο θυμός γίνεται πιο έντονος και μια λογική επικοινωνία είναι αδύνατη τότε η διαμεσολάβηση ενός τρίτου προσώπου (συνήθως νομικού) μπορεί να εξομαλύνει την κατάσταση, να «σπάσει» το δίπολο και να επιτρέψει στα λόγια να βρουν τη θέση τους.

Τέλος, όταν το ζευγάρι που χωρίζει έχει παιδιά, είναι σαφές πως γίνεται ακόμη πιο αναγκαία και κρίσιμη η σωστή και άμεση αντιμετώπιση του θυμού. Η ευθύνη τους ως γονείς απαιτεί ακόμα περισσότερο ωριμότητα και προβληματισμό ώστε να μην κυριεύονται από το θυμό. Ο χωρισμός, όσο πόνο και θλίψη κι αν προκαλεί, δεν αλλάζει το γεγονός ότι είναι γονείς και έχουν ευθύνη να προστατεύουν τα παιδιά τους και να τα διαφυλάσσουν από το κακό.

Νεφέλη Ταμπάκη
Ψυχοθεραπεία-Ψυχανάλυση

Ξενίας 5, Αθήνα
Tηλέφωνο: 2106443708
Email: nefelitabaki@gmail.com
Web: http://nefelitabaki.gr

Σε περίπτωση που έχετε απορίες σχετικά με το συγκεκριμένο άρθρο, μπορείτε να υποβάλετε το ερώτημά σας, εδώ!