Επιθετικότητα των παιδιών, μετά το θάνατο του συντρόφου

0

Με αφορμή το ερώτημα μίας χήρας μαμάς που μετά την απώλεια του συζύγου,  αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα με την επιθετική στάση των παιδιών της η σύμβουλος ψυχικής υγείας και συνεργάτιδα του Singeparent.gr κυρία Δήμητρα Βαΐτσου, αναλύει ένα θέμα που απασχολεί πολλούς χήρους μονογονείς.

Ερώτηση
«Πρίν 6 μιση χρόνια έχασα τον άντρα μου. Από τότε μεγαλώνω μόνη μου τις κόρες μου (15 και 12 ετών) και μαζί και οι γονείς μου, που είναι μεγάλο στήριγμα. Τα κορίτσια βγάζουν μεγάλη επιθετικότητα και πολλές φορές βγαίνω εκτός ορίων με τα νεύρα μου. Εγώ περίμενα να μεγαλώσουν λίγο να μπορώ να συνεννοούμαι μαζί τους αλλά βλέπω το αντίθετο. Η μεγάλη φωνάζει τη μικρή «ορφανό» και αυτό με ενοχλεί. Πώς να το χειριστώ;»

Απαντάει η Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας BSc και Οικογενειακής Ψυχοθεραπείας, κυρία Δήμητρα Βαΐτσου 

Αγαπητή αναγνώστρια,

Πριν εξίμιση χρόνια βιώσατε μία πολύ δύσκολη, έντονη και τραυματική εμπειρία, την απώλεια του συζύγου σας. Είχατε όμως ένα πάρα πολύ σημαντικό κίνητρο για να ενεργοποιήσετε την δυναμική σας και να προσπαθήσετε να ανταπεξέλθετε σε όλες τις δυσκολίες που προφανώς προέκυπταν, λόγοι συναισθηματικοί, πρακτικοί, κοινωνικοί. Το κίνητρο για το παρακάτω σας ήταν η εννιάχρονη –τότε- κόρη σας και η εξάχρονη μικρή σας κόρη.

Το γράμμα σας είναι αρκετά σύντομο και δεν έχω αρκετές πληροφορίες ώστε να προσπαθήσω να γίνω πιο κατατοπιστική, οπότε αυτά που θα αναφερθούν περιλαμβάνονται σε μία πιο γενική άποψη και υπόθεση. Οι κόρες σας «εκφράζουν» επιθετικότητα μόνο στην μεταξύ τους σχέση, ή και σ’ εσάς ή σε άλλα κοντινά τους άτομα; Η μεγαλύτερη κόρη βιώνει ακριβώς την φάση της εφηβείας της και η μικρότερη βρίσκεται στην προεφηβεία, που αυτό μπορεί να σημαίνει ότι μεταξύ τους αναπτύσσεται μία αληθή και ολοκληρωμένη πλέον σχέση, μέσα από τις κόντρες τους, την επιθετικότητα τους, ή κάποιες φορές και την αντιζηλία τους. Ενημερωτικά, αρκετοί κοινωνιολόγοι υποστηρίζουν ότι η επιθετικότητα ανάμεσα στα αδέρφια είναι ένα εποικοδομητικός τρόπος να αναπτύξουν τρόπους να διευθετούν μόνα τους την σχέση τους χωρίς την άμεση παρέμβαση των γονιών τους. Μάλιστα υποστηρίζουν ότι οι γονείς δεν αποθαρρύνουν τα παιδιά τους όταν αυτά βρίσκονται σε κάποια διαμάχη ή διαπληκτισμό. Στην πράξη οι γονείς προσπαθούν να αγνοήσουν αυτή την επιθετικότητα και παρεμβαίνουν μόνο όταν έχουν ορισμένες ενδείξεις ότι αυτοί οι διαπληκτισμοί μπορεί να κλιμακωθούν και να φτάσουν σε μεγαλύτερες αντιπαραθέσεις. Θεωρείται σημαντικό για την σχέση των παιδιών να εκφράζονται τα δύσκολα συναισθήματα που ορισμένες φορές μπορεί να πληγώνεται το συναίσθημα του γονιού και να ακυρώνεται ο ρόλος του, τι δεν έκανε καλά!! Οπότε είναι ωφέλιμο όταν τα παιδιά σας εκφράζουν δύσκολα συναισθήματα μεταξύ τους να τους επιτρέπεται η έκφραση τους παρά το αντίθετο, έτσι επιτυγχάνεται μία «υγιής» αντίδραση, από το να συσωρευτεί αρκετός θυμός , πικρία και αυτό αργότερα μετατραπεί σε κάτι άλλο, περισσότερο βίαιο και επιθετικό.

Η συναισθηματική στάση του γονέα

Για τις δύο σας κόρες το σημαντικό σημείο αναφοράς τους είστε εσείς και οι γονείς σας, μαζί «μεγαλώνετε», αντιμετωπίζετε δυσκολίες, βιώνετε ευχάριστες στιγμές. Προσπαθήστε να μην αγνοείτε ότι και τα παιδιά σας βιώνουν μέσα τους εντάσεις, δυσκολίες, έχουν θυμούς, είτε για προσωπικά τους ζητήματα, είτε έχουν να κάνουν στην μεταξύ σας σχέση. Αναφέρετε ότι περιμένατε από τις κόρες σας να μεγαλώσουν για να μπορείτε να «συνεννοείστε μαζί τους». Μα και τώρα γίνεται αυτό, αλλά προφανώς όχι με τον τρόπο που θα περιμένατε εσείς η ίδια. Παρατηρήστε όταν η μεγαλύτερη σας κόρη αναφέρει «ορφανό» την αδερφή της πως αισθάνεστε εσείς η ίδια και τι είδους συμπεριφορά χρησιμοποιείτε: Της φωνάζετε, την μαλώνετε, την θέτετε σε κάποια τιμωρία, τις στερείτε κάτι;; Κάντε διάλογο μαζί της, με σταθερότητα στην έκφραση  σας και συνέπεια σ’ αυτά που λέτε και εννοείτε. Υποσυνείδητα ένα παιδί αυτής της ηλικίας εκφράζει μία ανασφάλεια, προσωπική, οικογενειακή, με τον τρόπο της προφανώς προκαλεί την δική σας αντίδραση, πως θα της συμπεριφερθήτε, εάν θα την μαλώσετε, αν θα αναπτυχθεί μία κόντρα στην μεταξύ σας σχέση. Τα μεγαλύτερα παιδιά νιώθουν μία υπεροχή και έναν αυτόνομο δυναμισμό μπροστά στο μικρότερο παιδί της οικογένειας. Μπορεί να του επιτεθούν λεκτικά ή να προβούν σε πράξεις, όπως να καταστρέψουν ένα αγαπημένο αντικείμενο του μικρότερου αδερφού τους. Αναρωτηθείτε ότι αυτό το παιδί δεν ευχαριστιέται όταν κάνει ή λέει  όλα αυτά αλλά χρειάζεται την δική σας συμπαράσταση όχι κατακρίνοντας το, αλλά καταονώντας τις συναισθηματικές δυσκολίες που μπορεί να βιώνει την παρούσα στιγμή.

Όταν ο γονιός «μαλώνει» τα παιδιά του στην ώρα του καβγά τους και ασυνείδητα παίρνει το μέρος εκείνου που φαίνεται πιο «αδύναμος» τότε είναι πιθανό να διαιωνίσει την ακολουθία απογοήτευση – πικρία – θυμός – επιθετικότητα – αντεπίθεση. Δεν ωφελεί να γίνει προσπάθεια από την μεριά του γονιού να «λογικέψει» το παιδί του όταν ακόμα εκείνο είναι θυμωμένο. Δίνουμε χρόνο στο δικό του συναίσθημα αλλά και στο συναίσθημα του γονιού. Επιστρέψτε όταν το παιδί σας θα είναι πιο ήρεμο, μαζί μ’ εκείνο και εσείς και εξηγήστε του για πιο λόγο η συγκεκριμένη συμπεριφορά του προκάλεσε όλη αυτή την μη θετική συμπεριφορά. Ιδιαίτερη αξία έχει η προσπάθεια σας να αλλάξετε την κατάσταση που προκαλεί την επιθετική συμπεριφορά του/των παιδιών σας. Αυτή η συμπεριφορά συνήθως προέρχεται από μία έντονη απογοήτευση, από μία στέρηση (συναισθηματική κυρίως), ή από ορισμένες εμπειρίες όπου ευθύνονται κάποια άλλα άτομα και όχι απαραίτητα το παιδί σας.

Αυτά που αναφέρουμε ίσως να ακούγονται πολύ εύκολα στην θεωρία, στην πράξη όμως χρειάζεται μία δική σας σταθερότητα και επιμονή αυτό θα κερδίσει την εμπιστοσύνη της κόρης σας και θα νιώσει και η ίδια καλά με τον εαυτό της. Μην ξεχνάτε επίσης, ότι η 15χρονη κόρη σας μπορεί να είναι η μεγαλύτερη αλλά είναι και εκείνη παιδί και χρειάζεται να είναι αποδεκτές οι συναισθηματικές της μεταβολές, τα λάθη της, οι εσωτερικές της συγκρούσεις, δεν είναι ενήλικη ακόμη, προφανώς κάτι διεκδικεί που της λείπει, κάτι από εσάς.

Δήμητρα Βαΐτσου 
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας BSc-Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία
Λευκωσίας 12, Νέο Ηράκλειο Αττικής, Τ.Κ. 14122
Τηλέφωνο: 213-0243040
Κινητό: 6942-817404
Email: dvaitsou@gmail.com
Web: http://dimitravaitsou.blogspot.gr/

Μπορείτε κι εσείς να υποβάλετε το ερώτημά σας, στους ειδικούς του Singleparent.gr εδώ!