Παγκόσμια ημέρα κατά του AIDS: Δεν ξεχνώ, το προφυλακτικό!

0

Ήταν Μάιος του 2012 όταν συνελήφθησαν 16 οροθετικές ιερόδουλες οι οποίες  συνευρίσκονταν ερωτικά με εκατοντάδες πελάτες και τις περισσότερες φορές χωρίς την απαραίτητη προφύλαξη. Από τη στιγμή της σύλληψής τους, οι τηλεφωνικές γραμμές του ΚΕΕΛΠΝΟ, έπαιρναν φωτιά. Χιλιάδες ανεύθυνοι Έλληνες, έσπευδαν να καλέσουν, αρκετοί από τους οποίους δεν γνώριζαν ότι το AIDS μεταδίδεται με τον στοματικό έρωτα. Εκτός δηλαδή από το γεγονός ότι έκαναν έρωτα χωρίς προφύλαξη με έναν παντελώς άγνωστο, και με πόσους ίσως ακόμη, δεν είχαν και τις στοιχειώδεις γνώσεις για το πώς να προστατευτούν. Μία γρήγορη ματιά στο διαδίκτυο, μας οδήγησε σε ένα αναλυτικό άρθρο που δημοσιεύθηκε στο Sigmalive και που αξίζει να διαβάσουμε όχι μόνο εμείς, αλλά-εφόσον είναι στη κατάλληλη ηλικία-και στα παιδιά μας.

Τι είναι και πώς δρα ο ιός ΗIV;
Ο HIV, ο ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας, επιτίθεται και προοδευτικά καταστρέφει το ανοσοποιητικό σύστημα. Ο HIV καταστρέφει μια κατηγορία κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος που λέγονται CD4 λεμφοκύτταρα. Όταν ο αριθμός των CD4 λεμφοκυττάρων μειωθεί σημαντικά, ο οργανισμός δεν μπορεί να καταπολεμήσει τις ασθένειες που μπορεί έτσι να αποβούν επικίνδυνες για τη ζωή. Έτσι εκδηλώνεται το AIDS (Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσοανεπάρκειας).

Τι σημαίνει «οροθετικό άτομο»;
Οροθετικό είναι το άτομο που έχει μολυνθεί από τον ιό (HIV) και μπορεί να μην έχει συμπτώματα. Μπορεί όμως πάντα να μεταδώσει τη μόλυνση, δηλαδή παραμένει για πάντα HIV οροθετικό.

Πώς μπορεί να μάθει κανείς αν έχει μολυνθεί από τον ΗIV;
Ο μόνος σίγουρος τρόπος να μάθει κανείς αν έχει μολυνθεί από τον ιό είναι να κάνει το ειδικό τεστ. Αυτή η ειδική εξέταση αίματος ελέγχει την ύπαρξη αντισωμάτων για τον ιό, που μπορεί να χρειαστούν έως και τρεις μήνες για να αναπτυχθούν. Συνεπώς, πρέπει να περιμένει κανείς τρεις μήνες από τη στιγμή που πιστεύει πως έχει εκτεθεί σε κίνδυνο μόλυνσης για να κάνει αυτή την εξέταση. Τα αποτελέσματα της εξέτασης, είναι εμπιστευτικά. Ανακοινώνονται μόνο στο άτομο που εξετάστηκε.

Τι γίνεται αν το τεστ βγει θετικό;
Υπάρχουν εξειδικευμένα κέντρα για την περαιτέρω παρακολούθηση του οροθετικού ατόμου. Παρά το γεγονός ότι η HIV λοίμωξη παραμένει μια πολύ σοβαρή ασθένεια, οι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί ζουν πολύ περισσότερο και πολύ καλύτερα χάρη στα νέα φάρμακα. Η HIV λοίμωξη παραμένει μια ασθένεια που δε θεραπεύεται και η φαρμακευτική της αντιμετώπιση απαιτεί την πλήρη συμμόρφωση του ασθενούς. Ωστόσο, η φαρμακευτική αγωγή έχει μετατρέψει μια δυνητικά θανατηφόρα αρρώστια σε μακροχρόνιο νόσημα.

Ποια είναι τα συμπτώματα της λοίμωξης από τον ιό;
Τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται στο 87% των ατόμων που μολύνονται από τον ιό HIV. Εκδηλώνονται 2-4 εβδομάδες μετά την μόλυνση και μοιάζουν με τα συμπτώματα του κοινού κρυολογήματος ή της γρίπης (πυρετός, πονόλαιμος, πονοκέφαλος, υπνηλία, εξάντληση). Τα συμπτώματα μπορεί να είναι παρόμοια με συμπτώματα άλλων σεξουαλικών μεταδιδόμενων νοσημάτων και άλλων λοιμώξεων όπως η λοιμώδης μονοπυρήνωση ή η ηπατίτιδα, που είναι πιο διαδεδομένες και μεταδίδονται ευκολότερα. Ένα μικρό ποσοστό ατόμων παρουσιάζουν πολύ έντονα συμπτώματα, ενώ άλλοι δεν αισθάνονται τίποτα απολύτως.
Αυτή η περίοδος λέγεται πρωτολοίμωξη ή οξεία HIV λοίμωξη.  Λόγω του γενικού χαρακτήρα τους, τα συμπτώματα που σχετίζονται με την πρωτολοίμωξη ή την οξεία HIV λοίμωξη, δεν αποτελούν αξιόπιστο τρόπο για την διάγνωση της HIV λοίμωξης. Η διάγνωση μπορεί να γίνει μόνο με το ειδικό τεστ.
Όταν τελειώσει η πρωτολοίμωξη, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν κανένα ορατό σύμπτωμα για τα επόμενα 5-10 χρόνια. Αν παραμείνει χωρίς θεραπεία, το ανοσοποιητικό σύστημα εξασθενεί σημαντικά και η ασθένεια εξελίσσεται σε AIDS. Τα επόμενα συμπτώματα που παρουσιάζονται σχετίζονται με τις «ευκαιριακές λοιμώξεις» που εκδηλώνονται στα άτομα με AIDS, όπως πνευμονία, φυματίωση και τοξοπλάσμωση.

Πως μπορώ να διαπιστώσω αν κάποιος έχει HIV;
Δεν υπάρχει κανένας τρόπος για να διαπιστώσετε αν κάποιος άλλος έχει HIV. Πολλοί άνθρωποι με HIV δείχνουν απόλυτα υγιείς. Άλλοι μπορεί να έχουν κάποια συμπτώματα ίδια με αυτά κοινών παθήσεων. Δεν μπορείτε να διαπιστώσετε αν κάποιος είναι οροθετικός από την εμφάνισή του. Ο μόνος τρόπος να διαπιστώσετε αν κάποιος έχει HIV, είναι αν σας το πει ο ίδιος.

Ο HIV μεταδίδεται κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής, μέσω της απευθείας επαφής με μολυσμένο αίμα και από την μητέρα προς το έμβρυο. Τα σωματικά υγρά που περιέχουν HIV είναι:
•    Αίμα (συμπεριλαμβανομένου του αίματος περιόδου)
•    Σπέρμα και πιθανώς τα προσπερματικά υγρά
•    Κολπικά υγρά
•    Μητρικό γάλα

Για να μεταδοθεί ο HIV πρέπει:
•    να είναι παρόν σε κάποιο από αυτά τα υγρά
•    να εισχωρήσει μέσα στο σώμα

Οι σεξουαλικές συμπεριφορές που μπορούν να μεταδώσουν τον HIV είναι:
•    Κολπικό σεξ (πέος μέσα σε αιδοίο)
•    Πρωκτικό σεξ (πέος μέσα σε πρωκτό)
•    Στοματικό σεξ (στόμα σε πέος ή αιδοίο)

Άλλοι τρόποι μετάδοσης του HIV είναι:
•    Κοινή χρήση συριγγών όταν λαμβάνεται δόση ναρκωτικών ουσιών
•    Μη επαγγελματικό τατουάζ και τρύπημα αυτιών κλπ.
•    Τυχαίες διατρήσεις με σύριγγες
•    Μεταγγίσεις μολυσμένου αίματος
•    Τοκετός
•    Θηλασμός

Είναι σημαντικό να ξέρουμε ότι:
•    Οι περισσότεροι άνθρωποι με HIV μόλυνση δεν δείχνουν άρρωστοι
•    Πολλοί άνθρωποι με HIV μόλυνση δεν έχουν κάνει τεστ και δεν γνωρίζουν ότι έχουν μολυνθεί

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι ο HIV ΔΕΝ μεταδίδεται με:
•    Σάλιο, δάκρυα, ιδρώτα, κόπρανα ή ούρα
•    Αγκαλιά
•    Φιλί
•    Μασάζ
•    Χειραψία
•    Τσιμπήματα εντόμων
•    Συγκατοίκηση με κάποιον οροθετικό
•    Κοινή χρήση τουαλέτας ή ντους

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ (Από γνωστό HIV+ άτομο) ΣΕ ΠΟΣΟΣΤΑ
Μετάγγιση 90%
Τοκετός 25%
Κοινή χρήση βελονών από χρήστες ναρκωτικών 0,67%
Παθητική πρωκτική σεξουαλική επαφή 0,50%
Τυχαίο τρύπημα βελόνας 0,30%
Παθητική κολπική σεξουαλική επαφή 0,10%
Ενεργητική πρωκτική σεξουαλική επαφή 0,06%
Ενεργητική κολπική σεξουαλική επαφή 0,05%
Παθητική στοματική σεξουαλική επαφή 0,01%
Ενεργητική στοματική σεξουαλική επαφή 0,005%
(HIV-AIDS.gr)

Πως θα αποφύγω τη μόλυνση με HIV;
Ο HIV είναι ένας ιός που μολύνει τους ανθρώπους όταν εισέρχεται στα κύτταρα του αίματος. Για να αποφύγετε τη μόλυνση με HIV, πρέπει να εμποδίσετε το αίμα, σπέρμα, κολπικό υγρό, η μητρικό γάλα κάποιου μολυσμένου ατόμου να μπει στο σώμα σας μέσω του στόματος, αιδοίου, πρωκτού, κορυφής του πέους ή πληγών του δέρματος.

Κάποιες συμπεριφορές είναι περισσότερο επικίνδυνες από άλλες. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι ο παράγοντας επικινδυνότητα δεν είναι το άμεσο αίτιο της ασθένειας. Ο HIV προσβάλει ανθρώπους σε κάθε σημείο του φάσματος επικινδυνότητας και πολλοί άνθρωποι που θεωρούνται ως «υψηλού κινδύνου» δεν μολύνονται ποτέ. Η κατανόηση του παράγοντα επικινδυνότητας μπορεί να σας βοηθήσει να εκτιμήσετε καλύτερα το ρίσκο σας.

Κάποιες από τις πιο επικίνδυνες συμπεριφορές είναι:
•    Σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλακτικό (κολπική ή πρωκτική) με οροθετικό άτομο ή με άτομο που δεν γνωρίζει αν είναι HIV θετικό ή αρνητικό.
•    Συχνή αλλαγή ερωτικών συντρόφων
•    Σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλακτικό με επαγγελματίες
•    Σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλακτικό με χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών ουσιών
•    Κοινή χρήση συριγγών
•    Χρήση μη αποστειρωμένων βελονών για τρύπημα αυτιών και τατουάζ

Κάποιες από τις λιγότερο επικίνδυνες συμπεριφορές είναι:
•    Σεξουαλική επαφή (κολπική ή πρωκτική) με προφυλακτικό
•    Στοματικός έρωτας

Άλλοι παράγοντες επικινδυνότητας:
•    Κάποια άλλοι σεξουαλικώς μεταδιδόμενη νόσος όπως έρπης, χλαμύδια, βλεννόρροια, τριχομονάδες ή ηπατίτιδα
•    Να έχετε πέσει θύμα βιασμού
•    Να έχετε κάνει έρωτα υπό την επήρεια ναρκωτικών ή αλκοόλ
•    Να έχετε γεννηθεί από μητέρα που είχε HIV

Πως μπορώ να προστατευτώ;
Ο κίνδυνος της μετάδοσης του HIV μειώνεται σημαντικότατα χρησιμοποιώντας ένα προφυλακτικό.
Μπορείτε να προστατεύσετε τον εαυτό σας από τον HIV με την γνώση. Κατανοώντας πως μεταδίδεται ο HIV και γνωρίζοντας καλά τον εαυτό σας και τον σύντροφό σας, είναι το κλειδί της προστασίας έναντι του ιού HIV. Μιλήστε με τους φίλους σας και τους δασκάλους σας. Επίσης, πολλοί οργανισμοί έχουν πληροφοριακό υλικό που απευθύνεται ειδικά σε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες: νέοι, ομοφυλόφιλοι, γυναίκες κλπ.
Αν δουλεύετε σε χώρους παροχής υγείας ή σε χώρους με πιθανή έκθεση στον HIV, θα πρέπει να ζητήσετε ξεκάθαρες οδηγίες γενικής προστασίας τις οποίες θα πρέπει να εφαρμόζετε χωρίς εξαιρέσεις. Αν εκτεθείτε στον ιό HIV, απευθυνθείτε αμέσως στα επείγοντα περιστατικά ή στην Μονάδα Ειδικών Λοιμώξεων του νοσοκομείου σας.
Αν πέσατε θύμα βιασμού ή είχατε κάποιο ατύχημα (όπως σπάσιμο προφυλακτικού) και πιστεύετε ότι έχετε εκτεθεί στον ιό HIV, τότε θα πρέπει επειγόντως να επικοινωνήσετε με έναν γιατρό για να πάρετε ίσως κάποια βραχυπρόθεσμη αντιρετροϊκή θεραπεία, αν κριθεί αναγκαίο.

Πως χρησιμοποιείται ένα προφυλακτικό;
Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η χρήση του προφυλακτικού εμποδίζει την ερωτική απόλαυση, όμως τα προφυλακτικά μπορούν στην πραγματικότητα να είναι ευχάριστα και άνετα, και ταυτόχρονα να παρέχουν προστασία από ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, HIV και άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.

Χρήσιμες οδηγίες:

•    Σιγουρευτείτε ότι τα προφυλακτικά είναι καινούργια και τσεκάρετε την ημερομηνία λήξης τους. Πετάξτε τα προφυλακτικά που έχουν λήξει, που είναι ζεστά, ή που έχουν μείνει στην τσέπη σας για πολύ καιρό.
•    Ανοίξτε τη συσκευασία προσεκτικά, χωρίς να σκίσετε το προφυλακτικό. Μην ανοίγετε τη συσκευασία με τα δόντια.
•    Φορέστε το προφυλακτικό όταν το πέος βρίσκεται σε στύση και πριν ακουμπήσει κάποιο μέρος του σώματος του συντρόφου σας. Αν το πέος δεν έχει υποστεί περιτομή, θα πρέπει να τραβήξετε το δέρμα του πέους προς τα πίσω πριν φορέσετε το προφυλακτικό.
•    Βεβαιωθείτε ότι φορέσατε το προφυλακτικό από την σωστή πλευρά.
•    Βάλτε έξτρα λιπαντικό αφού φορέσετε το προφυλακτικό, διότι αν το βάλετε πριν μπορεί να γλιστρήσει. Προσθέστε συχνά λιπαντικό. Τα στεγνά προφυλακτικά σπάνε πιο εύκολα.
•    Αποσύρετε το πέος αμέσως μετά την εκσπερμάτωση, όταν ακόμα είναι σε στύση, πιάστε την βάση του προφυλακτικού και τραβήξτε έξω το πέος σιγά-σιγά (με το προφυλακτικό) έτσι ώστε το σπέρμα να μην χυθεί.
•    Πετάξτε το χρησιμοποιημένο προφυλακτικό αμέσως. Χρησιμοποιήστε τα προφυλακτικά μόνο για μία χρήση. Ποτέ μην χρησιμοποιείτε το ίδιο προφυλακτικό και για κολπική και για πρωκτική επαφή. Ποτέ μην χρησιμοποιείτε το προφυλακτικό που έχει φορέσει κάποιος άλλος προηγουμένως.

Υπάρχει θεραπεία;
Αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχει ριζική θεραπεία για τον HIV. Αλλά υπάρχουν πράγματα που μπορεί να κάνει κάποιος. Είναι σημαντικό τα άτομα που δεν έχουν μολυνθεί με τον ιό HIV να παραμείνουν αρνητικά και τα άτομα που έχουν μολυνθεί να παραμείνουν υγιή.
Για τα άτομα που έχουν μολυνθεί με τον HIV, η ανάπτυξη των φαρμάκων έχει βοηθήσει στην αλλαγή της πορείας της νόσου. Κάποτε η μόλυνση με HIV σήμαινε βέβαιο θάνατο, αλλά η αντιρετροϊκή θεραπεία βοήθησε πολλούς ανθρώπους να επιμηκύνουν την διάρκεια και να βελτιώσουν το επίπεδo της ζωής τους. Υπάρχουν διαφορετικά είδη αντιρετροϊκών φαρμάκων, αλλά όλα λειτουργούν έτσι ώστε να καθυστερούν ή να εμποδίζουν τον πολλαπλασιασμό του ιού. Παρόλο που αυτά τα φάρμακα δεν είναι ικανά να σκοτώσουν τον ιό HIV, μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα επίπεδα του ιού που κυκλοφορεί στο αίμα.

Όταν κάποιος αρχίζει αντιρετροϊκή θεραπεία, είναι σημαντικό να συζητά με τον γιατρό του τις διάφορες επιλογές που υπάρχουν. Ο γιατρός θα κάνει μια σειρά αιματολογικών εξετάσεων και βάση του επιπέδου του ιϊκού φορτίου και των CD4 κυττάρων και των τυχόν μεταλλάξεων του ιού, θα καθορίσει πότε πρέπει να ξεκινήσει η θεραπεία και με ποια φάρμακα.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι το AIDS μας αφορά όλους. Δεν κάνει διακρίσεις εθνικότητας, ηλικίας, φύλου, φυλής, επαγγέλματος, θρησκείας ή σεξουαλικής προτίμησης. Η διάκριση, η απόρριψη και ο αποκλεισμός των συνανθρώπων μας που πάσχουν από AIDS, αποδυναμώνουν τους κοινωνικούς δεσμούς οι οποίοι στηρίζουν την κοινωνία. Τα οροθετικά άτομα έχουν ανάγκη τη στήριξη μας, τη βοήθεια μας και την αλληλεγγύη μας. Άλλωστε, το AIDS δεν μεταδίδεται με μια αγκαλιά. Μόνο η αγάπη μεταδίδεται!